SYNC!

Fill Flash © Ryan Anson

Picture source: © Ryan Anson

Nikon D3; 4.310 Euro, Canon 1Ds Mk III; 5.388 Euro. Prijzen om ‘U’ tegen te zeggen, een battalion van mogelijkheden weliswaar en toch…een miezerige sync-tijd van 1/250 sec. Mijn stokoude D70 deed het zelfs beter met de helft (1/500e). Why oh why? Surf maar eens rond, je kan uren Google’n, maar een sluitend antwoord is moeilijk te vinden. Als iemand van jullie ’t weet, feel free to answer.

Bij ‘VERDER LEZEN’  volgt alvast een uitleg van het hoe, het waarom echter…

De duur van een flits schommelt bij de meeste flash-apparaten tussen de 1/1000e en 1/2000e van een seconde. Velen vragen zich af waarom dat je met die tijden tóch gebonden bent aan die 1/250e sync-tijd (in een hoop gevallen zelfs nog lager).  Er is maar 1 reden, nl de ‘Velux’ in je toestel is wat aan de trage kant:

Focal Plane Shutter

Wat je hierboven ziet is de ‘Focal Plane Shutter’ (FPS) van je DSLR die zich vóór de sensor bevindt op het moment dat hij voor een sluitertijd van 1/500e sec. verantwoordelijk is. Merk het spleetje op i.p.v. een volledig open raam. How come?

Bij grote sluitertijden bvb 1/10e sec. volgen die dingen onderstaand patroon:

 Flash shutter 01

  © Ciaran Whyte – http://www.thewonderoflight.com

Het Rood/Groen/Blauw veld stelt je sensor voor met het gekende Bayer-patroon. De gearceerde delen zijn de ‘gordijntjes’, curtains, een benaming overgeleverd uit vervlogen analoge tijden. Die dingen waren idd van stof en rolden -met een constante snelheid- van links naar rechts en vise versa voor het filmpje. De sluitertijd of exposure is dus de tijd tussen de start van het 1e gordijn en de start van het 2e gordijn en niet de tijd in [ms] vanaf het moment dat de sensor voor de volle 100% zichtbaar is. De FPS in het eerste beeld is een moderne versie die zich vertikaal beweegt, daardoor een kleiner afstand moet overbruggen en dus een kortere sync-tijd mogelijk maakt. De boel is evenwel mechanisch, heeft zoals gezegd een constante snelheid en geeft daardoor beperkingen naar de sync-tijd toe. Als je bvb een sluitertijd van 1/1000e sec. wil, dan zal dat 1e gordijn niet eerst helemaal open rollen vóór het 2e in beweging komt. Moest dat gebeuren, dan haal je die 1/1000e niet:

Flash shutter 02

 © Ciaran Whyte – http://www.thewonderoflight.com

Hier zie je dus schematisch weergegeven wat je in de eerste foto al kon zien. 1/500e (whatever) Sec. nádat het einde van het 1e gordijn de sensor ‘ontbloot’ komt het begin van het 2e gordijn de boel terug verduisteren.

Wat houdt nu SYNC-tijd in? Zoals je uit het laatste schema kan opmerken zal het afvuren van een flash ten tijde van het ‘rollend spleetje’ slechts op een klein gedeelte effect hebben. Je zal een deel van de foto laten oplichten ter grootte van de spleet:

Wrong Flash Sync © Poopyspix

Bron: © poopyspix.blogspot

Je kan je de vraag stellen waarom ze die dingen nu niet wat sneller maken. In deze ‘hoogtechnologische’ tijden moet dat toch een makkie zijn niet? Reken effe mee, sommenhaters kunnen dit overslaan 😉

De gemiddelde APS-C sensor heeft een hoogte van om en bij de 15mm, dit geeft bij een sync-tijd van 1/250 dus een snelheid van 15×250 [mm/s] = 3,75 m/s. Omgerekend is dit 13.5 km/hr. Lijkt niet bijzonder veel hé. Echter de moeilijkheid zit niet in de snelheid, wel in de versnelling: het gordijn moet zijn constante snelheid bereiken op het moment dat hij de sensor ‘ontbloot’ of terug gaat afsluiten. Laten we de zaken effe vereenvoudigen en ervan uitgaan dat bij het bovenste schema de gordijnen niet de identieke grootte hebben aan de sensor, maar zo’n 3mm groter zijn aan elke zijde. De versnelling zal dus over die 3mm moeten plaatsgrijpen, van 0 naar 3,75m/s, wat een versnelling geeft van 4690 m/s², ongeveer 500G dus (G=aardse aantrekkingskracht). Dát is de reële beperking.

Je kan je ook afvragen waarom we überhaupt een sync-tijd van méér dan 1/250e sec. nodig hebben, immers bij 1/250 zal de flash -met zijn korte pulsduur van 1/1000e sec. minimum- de beweging wel bevriezen en een scherp beeld afleveren. Klopt! De problemen situeren zich op een ander niveau; wanneer je de flash als fill-flash gaat inzetten. Je kan je wel een situatie voorstellen buiten in volle zon wanneer je je onderwerp in tegenlicht plaatst en dus een fill-in nodig hebt. De eerste foto van dit thema is daar een voorbeeld van. Het zal niet ongewoon zijn dat je met sluitertijden geconfronteerd wordt van minstens 1/1000e of korter. Fill-flash is dan onmogelijk. Verrek! Of niet?

In zulke situaties bestaat er een tussenoplossing: high-speed sync (HSS). HSS zal i.p.v. 1 flashpuls er een hele serie uitzenden, zodat je gedurende het ganse traject van je sluiter licht op de sensor krijgt. Er is evenwel een keerzijde aan deze medaille; geen TTL-functie’s meer en slechts de helft van de normale kracht. Voor een gewone fill-in niet direct een groot probleem, dus wordt het vrij veel toegepast, op voorwaarde dat je strobe ervoor uitgerust is. Meestal het geval bij de wat duurdere versies. Máár wél een belangrijk aspect bij de aanschaf van een nieuwe strobe.

Opmerkelijk in heel deze historie is dat de gewone compact-cameraatjes géén FPS hebben, maar een elektronische; hoe die precies werkt heb ik nog niet kunnen achterhalen, in hoofdzaak komt het erop neer dat je toch wat elektronica extra op je sensor nodig hebt, geen gewone af/aan-knop. En, U voelt ‘m al; extra electronica = minder effectiviteit en meer ruis. Laat nu dát hetgene zijn dat we als high-end gebruikers kunnen missen als kiespijn in onze DSLR’s. Nog andere reden zijn de voordelen van géén relatief grote mechanische onderdelen te hebben in die kleine point-and-shoots camera’s en DSLR’s zijn van in het begin afgeleid van de analoge bodies die al een FPS hadden. Dus met weinig aanpassingskosten in fabricageprocedé’s heeft men de DSLR’s betrekkelijk goedkoop kunnen houden en heeft het onderzoek naar een beter beeld zich in de eerste plaats naar betere sensoren gericht. Want geef toe, liever minder ruis dan een hogere flash-sync-tijd, tòch?

Desalniettemin blijf ik met deze uitleg op m’n honger zitten, hier en daar ontbreekt nog een flinke hap denk ik. Zowiezo heb ik het gevoel dat we binnen afzienbare tijd wél een doorbraak zullen kennen van de electronische shutters. Halleluja!

 Thanks to Ciaran Whyte, check out his http://www.thewonderoflight.com

 

Advertenties

~ door Jef Janssens op april 24, 2008.

2 Reacties to “SYNC!”

  1. Interessant leesvoer hier op uw blog!

  2. […] je kan dan nog theoriëen op je blog neerpennen, als je je er niet zélf aan houdt, dan hebben ze natuurlijk geen […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

 
%d bloggers liken dit: